Tỉnh dòng Phanxicô Việt Nam

Hiện nay, cộng đoàn Thừa Sai Pleiku gồm: 10 anh em (6 cha và 4 thầy), ở 6 nhà (Vườn Mít, Nhà Tiền Tìm Hiểu, Iato, Xêđăng, H’neng và Lệ Cần); phục vụ cả người Kinh và 3 sắc tộc (Jrai, Bana và Xêđăng) trên địa bàn 3 huyện (Giarai, Chư Păh và Đăkđoa) chiều dài khoảng 100 km (từ Hà Lòng đến Iakrái); nói 3 thứ ngôn ngữ dân tộc (Jrai, Bana và Xêđăng); gồm 4 giáo xứ chính thức (Lệ Cần, H’neng, Iato và Biển Hồ) và 2 giáo xứ chưa chính thức (Hiếu Đức và Hiếu Nghĩa); 5 giáo họ biệt lập (IaYok, Chư Hậu, Hà Lòng, Suối Đục và Iakha); 51 làng dân tộc có người Công Giáo (Giarai 40, Đăkđoa 10, Xêđăng 1).

Đó là một vài con số cụ thể. Sau đây là một vài sinh hoạt trong dịp Giáng Sinh và  Tết nguyên đán cũng như một vài dự tính gần của anh em.

Giáng sinh 2011

Trong dịp Giáng Sinh này, cộng đoàn Pleiku đã nhận được nhiều sự ưu ái của anh em trong Tỉnh Dòng. Cụ thể, anh Phanxico Xavie Phó Đức Giang, anh Gioan Baotixita Trần Khắc Du và anh Phêrô Nguyễn Văn Khoan đã đến để chia sẻ công tác mục vụ, đời sống huynh đệ và cảm thông với cuộc sống còn nhiều thiếu thốn của anh em  miền truyền giáo trong dịp Giáng Sinh vừa qua.

Trước Giáng Sinh một khoảng thời gian ngắn, anh em  phải bận rộn với những hoạt cảnh Giáng Sinh cho các giáo xứ người Kinh và các điểm truyền giáo của các làng dân tộc, gần tới ngày Giáng Sinh lại lo cho người dân tộc từng bộ tượng Chúa Hài Đồng và những dợi dây đèn nháy. Trong ngày Giáng Sinh, anh em  tổ chức cho họ vui chơi Giáng Sinh, ăn uống và nhảy múa. Giáng Sinh được người dân tộc Công Giáo coi là một lễ lớn của họ nên vào dịp này họ đều tổ chức ăn mừng. Vì thế, các anh em  phụ trách các làng đều phải tìm kiếm một ít kinh phí giúp họ thể hiện niềm vui Giáng Sinh và tính cộng đồng làng. Có nơi thì anh em  giúp họ một ít tiền để họ tự tổ chức, có nơi thì anh em cùng tổ chức với họ hay tổ chức cho họ. chẳng hạn như tại vùng Xêđăng, nơi anh Vinh Sơn Trung đang phụ trách, Anh đã mua 70 con vịt và 2 tạ bún để cả làng cùng vui Giáng Sinh.

Những làng ở vùng Đakđoa thì anh em giúp họ một ít tiền tượng trưng để họ có thể tự tổ chức. Hầu hết các làng đều làm các món truyền thống như cơm lam (nếp ngâm và bỏ vào ống tre tươi, rồi đốt lửa lâu giờ cho tới khi gạo nếp chín), gà nướng và rượu cần. Họ vui Giáng Sinh cùng với những điệu múa (Suang) truyền thống của họ. Riêng tại làng Bla (anh Hữu Chi coi sóc) thì có chút đặc biệt hơn so với  các làng khác. Đó là thiếu nhi và thanh niên tổ chức cắm trại hai ngày 24 và 25. Trong hai ngày cắm trại này, các em được vui chơi và thi đua những trò chơi dân gian truyền thống, nhảy sạp, múa và diễn hoạt cảnh Giáng Sinh. Trong khi đó, những người lớn thì cùng nhau làm thịt một con bò ngay tại sân vườn nhà nguyện để cả làng cùng nhau chia sẻ niềm vui Giáng Sinh.

Nhìn chung, cả người Kinh và người dân tộc đều thể hiện sự hài lòng và niềm vui Giáng Sinh trên khuôn mặt của họ. Đó là vài nét về dịp Giáng Sinh 2011 vừa qua. Thế thì cái tết Nhâm Thìn này có gì đặc biệt không? Mời anh em cùng lướt qua vài điểm về cái Tết của anh em trên Tây Nguyên.

Tết trên Tây Nguyên

Để chia sẻ với những người nhèo, hầu hết anh em  ở các điểm truyền giáo đều lo những phần quà để chia sẻ với những người nghèo (cả Kinh và dân tộc) trên địa bàn mà mình phụ trách. Một số nơi như  H’neng và Lệ Cần tổ chức mừng thọ cho những người từ 75 tuổi trở lên ngày mùng 2 Tết.

Đối với những người dân tộc (Bana, Jrai và Xêđăng), họ không coi Tết là ngày của họ và họ chẳng ăn Tết như người Kinh cho dù Tết là ngày chung của tất cả mọi người sống trên đất Việt. Tuy nhiên, anh em  cũng tranh thủ thời gian những ngày Tết để đi thăm viếng họ và chia sẻ đời sống với họ. Có nơi, anh em  tổ chức cắm trại hay đá banh cho những người trẻ.

Đặc biệt, để bảo tồn bản sắc văn hóa Kồng Chiêng Tây Nguyên, một nền văn hóa độc đáo, văn hóa phi vật thể được Unesco công nhận năm 2002, giúp người bản xứ không những duy trì các thể loại Đánh Kồng Chiêng, Suang (múa), Hri (hát, hát đối) cổ truyền nhưng còn giúp họ sáng tạo ra những điệu xoang, Hri mới làm phong phú hơn cho nền văn hóa này và tạo sân chơi lành mạnh cho mọi người trong những ngày đầu xuân, tại vùng Đakđoa, anh em có một ngày hội Kồng Chiêng Tây Nguyên từ 7 giờ sáng đến 4 giờ 30 chiều ngày mùng 4 Tết (nhằm ngày 26.01.2012). Đây là một ngày mang tính văn hoá dân tộc với nhiều tiết mục thi đua và các giải thưởng hấp dẫn. Bà con nhiều làng đã háo hức chờ đến ngày hội này. Đây là lần đầu tiên anh em  chúng ta tổ chức ngày văn hoá cho họ. Đó là một vài sinh hoạt của anh em  trong dịp đón chào Xuân mới Nhâm Thìn. Tiếp theo, xin chia sẻ cùng tất cả anh em  xa gần một vài sinh hoạt của anh em  miền truyền giáo trong năm tới.

Những dự tính gần

Trong năm tới này, anh em  Pleiku sẽ có một vài sinh hoạt sau đây:

- Đào tạo giáo lý viên cho người dân tộc: Nhằm mục đích đào tạo nhân sự để dạy giáo lý cho con em người dân tộc đã theo đạo vì hiện nay số giáo lý viên dân tộc còn quá ít ỏi và để có được những “nhà truyền giáo bản địa”, anh em miền Đakđoa sẽ tổ chức đào tạo giáo lý viên cho người dân tộc sau Tết Nhâm Thìn. Mỗi tuần học một buổi chiều Chúa Nhật từ 1 giờ 30 đến 4 giờ 30. Chương trình dự tính sẽ kéo dài một năm, gồm các môn học: Kinh Thánh, giáo lý, phương pháp sư phạm, kỹ năng sinh hoạt, nhạc lý sơ cấp, phụng vụ và các phương pháp cầu nguyện. Chương trình có sự cộng tác của các thầy Lasan, các dì Mến Thánh Giá và các dì dòng Ảnh Đức Mẹ Làm Phép Lạ (các dì người dân tộc, cộng đoàn Plei Groi).

- Bồi dưỡng kiến thức cho các chức việc: Hàng năm, khoảng sau Tết âm lịch, anh em  miền truyền giáo Pleiku tổ chức lớp bồi dưỡng kiến thức về Kinh Thánh, giáo lý, phụng vụ… cho các chức việc người Kinh cũng như người Dân Tộc, hai tuần học một ngày tại thành phố Pleiku. Khoá học này được kết thúc vào đầu mùa Vọng hàng năm. Năm nay, khóa học này cũng dự kiến sẽ mở sau Tết.

- Sửa sang và làm mới một vài nhà nguyện: Hiện nay, một vài nhà nguyện trong các làng anh em  đang giúp đã xuống cấp và không thể sử dụng được nữa như làng Kutong, Bôyố... Bên cạnh đó, còn nhiều làng chưa có nhà nguyện như làng Yam(IaKha), PlơiTôt, PlơiJek, K’Rung (IaGrai), làng Ngol (Đăkđoa)… Trong năm tới đây, anh em  cần sửa sang một vài nhà nguyện đã hư hại và làm mới cho một vài làng chưa có nhà nguyện. Tuy nhiên, cái khó khăn nhất của anh em  hiện nay vẫn là kinh phí. Xin các anh em  xa gần cùng ủng hộ anh em  miền truyền giáo này về tinh thần cũng như vật chất nếu có thể.

- Xây dựng nhà thờ giáo xứ Lệ Cần: Nhà thờ Lệ Cần, nơi anh Hữu Chi đang quản xứ, đã được xây dựng từ năm 1958. Hiện nay, nhà thờ đã xuống cấp, hư hại năng nề, dột khắp nơi ngay cả trên bàn thờ. Có thể nói, đây là một thánh đường “ngàn sao”. Cộng đoàn đang tìm cách xây lại ngôi thánh đường này. Hiện nay, đã có bản vẽ với con số kinh phí thật khiêm tốn, chỉ có 1,6 tỉ. Tuy nhiên, cái khó khăn đầu tiên của Cộng Đoàn vẫn là tiền đâu? Chúng tôi biết rằng chẳng ai thích thú gì khi nghe điệp khúc “đầu tiên” này nhưng vì đó là điều khó tránh khỏi nên một lần nữa, kính xin anh em, nếu có thể thì ủng hộ chúng tôi bằng cách này hay cách khác và ít nhất là lời cầu nguyện. Có thể sau Tết, anh Liên sẽ về nhà Lệ Cần để ủng hộ tinh thần anh Chi trong việc xây dựng nhà thờ.

Xin các anh em trong Tỉnh Dòng thêm lời cầu nguyện cho chúng tôi, những người truyền giáo nơi vùng khó khăn và thiếu thốn nhiều mặt, để chúng tôi luôn biết hy sinh cho những người nghèo khổ, bất hạnh và nhất là những người dân tộc, đồng thời luôn biết yêu thương bằng trái tim của Chúa và phục vụ bằng đôi tay của Chúa. Nguyện xin Chúa luôn ở cùng và chúc lành cho tất cả anh em.

Liên, OFM