Tỉnh dòng Phanxicô Việt Nam

LƯU BÚT GỞI ANH LÊ-Ô [1]

Tài liệu này do tự tay thánh Phanxicô viết ra, là di tích danh tiếng nhất hiện còn được lưu giữ tại Sacro Convento ở Assisi. Nó gồm có Kinh Ngợi khen Thiên Chúa tối cao do chính thánh nhân sáng tác và lời chúc lành mà người ban cho anh Lêô. Những gì đáng được biết có liên hệ đến tiểu tác này, thì anh Lêô đã ghi thêm cho chúng ta bằng mực đỏ. Trong phần cuối của chương này chúng tôi cũng đăng lại những ghi chú đó.

A. KINH NGỢI KHEN THIÊN CHÚA TỐI CAO [2]

Trên thủ bút, nhiều chỗ trong lời kinh này không còn đọc được nữa, vì đã bị thời gian làm phai mờ. Vì thế các học giả đã phải dựa trên các bản sao khác để thiết lập bản văn nguyên thủy.

Một số bản sao mang đầu đề : "Kinh Ngợi Khen Thiên Chúa tối cao"; có bản thêm : "... mà thánh Phanxicô đã sáng tác" hoặc "đã dạy".

BẢN VĂN [3]

¹ Ngài là Thiên Chúa thánh thiện,
duy mình Ngài làm nên những kỳ công (Tv 76,15).

² Ngài mạnh mẽ,

Ngài vĩ đại (x. Tv 85,10),

Ngài cao cả,

Ngài là Vua toàn năng,

lạy Cha chí thánh (Ga 17,11),

Ngài là Vua thống trị trời đất (x. Mt 11,25).

³ Ngài là Ba Ngôi và là Một Thiên Chúa,

là Thần trên mọi chư thần (x. Tv 135,2).

Ngài là sự thiện [4],
làm phát sinh mọi sự thiện,
là sự thiện tuyệt đỉnh,

là Thiên Chúa hằng sống và chân thật (x. 1Tx 1,9).

⁴ Ngài là tình yêu, là bác ái;

Ngài là hiện thân của sự khôn ngoan,

của đức khiêm nhường[5]

và của  lòng nhẫn nại (Tv 70,5).

Ngài tuyệt đẹp,

Ngài nhân từ,

Ngài là nơi nương tựa an toàn,

Ngài là chốn nghỉ ngơi,

Ngài là niềm vui,

Ngài là niềm hy vọng và hân hoan,

Ngài là sự công chính và tiết độ.

Ngài là tất cả kho tàng sung mãn của chúng con.

⁵ Ngài tuyệt đẹp [6],

Ngài nhân từ,

Ngài là Đấng che chở (Tv 30,5), gìn giữ và bảo vệ chúng con,

Ngài là sức mạnh,

Ngài là sự mát mẻ.

⁶ Chúng con trông cậy Ngài,

Chúng con tin tưởng Ngài,

Chúng con yêu mến Ngài.

Ngài là tất cả  sự dịu ngọt và là sự sống đời đời của chúng con,

Ngài là Đức Chúa lớn lao và kỳ diệu

là Thiên Chúa toàn năng,

là Đấng Cứu tinh nhân hậu.

B. LỜI CHÚC LÀNH CHO ANH LÊÔ [7]

Lời chúc lành này lấy lại nguyên văn công thức chúc lành mà Đức Chúa  Giavê đã bảo ông Aaron, Thầy cả thượng phẩm trong thời Cựu Ước phải dùng để chúc lành cho con cái Ít-ra-en (x. Ds 6,24tt).

Trong các bản sao, Lời chúc lành này nằm tách biệt với Kinh Ngợi khen Thiên Chúa tối cao; trong một vài bản sao, người ta còn thấy đến hai lần, và nhiều khi còn hơn, câu : "Vì Người đã làm những việc kỳ diệu". Bản văn của thủ bút được giữ trong tình trạng rất tốt, nên chúng ta có thể bỏ qua chứng tá của các bản sao ấy.

BẢN VĂN

¹ Xin Chúa chúc lành và gìn giữ con.

Xin Người tỏ lộ dung nhan Người cho con
và thương xót con.

² Xin Người ngoảnh mặt lại nhìn con
và ban cho con được bình an (Ds 6,24-26).

³ Xin Chúa chúc lành cho con, hỡi Lêô yêu quí.

Phụ trương :

Những lời lẽ viết bằng mực đỏ mà anh Lêô thêm vào thủ bút, cho chúng ta thấy các bản văn trên đã được viết như thế nào. Thực vậy, ở ngoài biên của bản văn "Lời chúc lành cho anh Lêô", chúng ta còn đọc thêm những lời sau đây :

"Hai năm trước khi qua đời, thánh Phanxicô đã thực hiện một mùa tứ tuần trên núi An-véc-na, để mừng kính đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Thiên Chúa, và Tổng Lãnh Thiên thần Micaen, từ lễ Đức Mẹ lên trời cho tới lễ thánh Thiên thần Micaen trong tháng chín; và Chúa đã đặt tay xuống trên người. Người đã được trông thấy và nói chuyện với một Thiên thần Seraphim và các dấu đinh của Đức Kitô đã được in vào thân thể người. Sau biến cố ấy, người đã sáng tác những lời ngợi khen này, được viết ra trên mặt kia của tờ giấy. Người đã tự tay viết ra để tạ ơn Thiên Chúa về hồng ân mà Thiên Chúa đã ban cho người".

Dưới bản văn "Lời chúc lành", anh Lêô còn thêm những lời sau đây bằng mực đỏ :

"Thánh Phanxicô đã tự tay viết lời chúc lành này cho tôi là Lêô".

Sau hết, dưới chữ T, thánh Phanxicô đã vẽ một cái đầu. Ở hàng dưới, anh Lêô đã giải thích chi tiết :

"Cũng vậy, thánh Phanxicô đã tự tay vẽ dấu "Tau" này cùng với cái đầu".

[1] Đầu đề bằng La-ngữ : Chartula fr.Leoni data, x.Opuscula, tr.89.

[2] Đầu đề bằng La-ngữ :Laudes Dei altissimi.

[3] Mặc dầu lời kinh này dâng lên Thiên-Chúa Ba Ngôi, nhưng người ta cũng dễ dàng nhận ra được "lộ trình" chiêm ngưỡng của thánh Phan-xi-cô: ngài chiêm ngắm trước hết những phẩm tính nơi Chúa Cha (thánh thiện, cao cả, toàn năng, vua trời đất, tình yêu, tốt lành), rồi những phẩm tính được thể hiện nơi Chúa Con (khiêm nhường, kiên nhẫn, hiền hậu...), cuối cùng kết thúc :Thiên-Chúa là Đấng Cứu tinh nhân hậu. Thiên-Chúa được chiêm ngắm không chỉ trong đời sống tự tại của Người, mà chủ yếu như là Đấng hiến thân mình cho chúng ta (Tình yêu, Sự thiện, Vẻ đẹp, Kho tàng sung mãn của chúng ta ).

[4] Tu es bonum,omne bonum, summum bonum.Chủ đề Thiên-Chúa tốt lành được nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong Di-cảo : x.T Th II:62; TTD: 10; L ksc: 17,18; 23,9; K Th:11.

[5] Sự khiêm nhường của Thiên-Chúa được biểu lộ một cách rạng rỡ trong Bí tích Thánh thể: x. T TD. 27.

[6] Lần thứ hai Thiên-Chúa được nhắc tới như là "Vẻ đẹp" (pulchritudo).

[7]Đầu đề bằng La-ngữ : Benedictio fratri Leoni data.