Tỉnh dòng Phanxicô Việt Nam

THƯ GỞI ANH  LÊÔ [1]

Chính bàn tay cứng còng của thánh Phanxicô đã viết ra bức thư này và thủ bản còn được giữ lại.

Cho tới năm 1860, di tích quí báu này được cất giữ một cách kính cẩn tại Nhà dòng các Anh em nhánh Tu viện ở Xpôlêtô. Khi Nhà dòng ấy bị hủy bỏ do một khoản luật dân sự, di cảo bị thất lạc một thời gian.

Tới thập niên 90 của cùng thế kỷ, nó lại xuất hiện trong tủ sách của cha sở ở Xpôlêtô. Vị này đang có ý định bán nó cho một người Mỹ, thì một trong những học giả lỗi lạc đương thời về thánh Phanxicô và Hội Dòng của người là đức ông Faloci Pulignani  đã xin Đức Giáo hoàng Lêô XIII quan tâm tới bảo vật này. Đức Giáo hoàng đã cho giữ lại bảo vật; đổi lại người hứa cung cấp cho chủ nhân nó mỗi năm 200 đồng tiền Ý. Sau đó người lại tặng bảo vật cho thành Xpôlêtô. Theo ý người, nó phải được cất giữ trong kho báu của đền thờ ở Xpôlêtô.

Bức thư này quí giá ở chỗ chính thánh Phanxicô đã viết ra mà không nhờ tới sự giúp đỡ của một thư ký nào. Vì thế người ta phải bắt đầu từ thư này, nếu muốn tìm hiểu kiến thức của thánh Phanxicô về La ngữ. Nó cho thấy rõ ràng là kiến thức ấy cũng hạn hẹp. Nhưng thứ La ngữ luộm thuộm ấy, có chỗ sai hoặc nói theo kiểu tiếng Ý, lại là một bằng chứng về tính xác thực của nó. Giả sử đây là một mạo thư muộn thời, thì tác giả mạo danh là người bắt chước được một cách rất tài tình văn phong của thánh Phanxicô như được thấy trong các di cảo khác của thánh nhân.

BẢN VĂN

¹ Anh Lêô,

Phanxicô, người anh em của anh, gởi lời chào và cầu chúc Bình an cho anh.

² Con ơi, cha nói với con như một người mẹ vậy. Những gì chúng ta đã nói với nhau dọc đường, cha tóm tắt lại thành một câu và cũng là một lời khuyên. Nếu sau này, con cần đến gặp cha để xin khuyên bảo, thì cha cũng vẫn lặp lại lời khuyên này: ³ nếu con thấy có cách nào tốt hơn để làm đẹp lòng Thiên Chúa và noi theo gương nghèo khó của Người, thì con cứ làm[2] với phúc lành của Thiên Chúa và sự thuận ý của cha.

⁴ Còn nếu tâm hồn con thấy cần, hay muốn được an ủi, và nếu con muốn đến gặp cha, thì Lêô ơi, con cứ đến.

[1]Đầu đề bằng La-ngữ : epistola ad fr. Leonem, x.Opuscula, tr.129.

[2] Faciatis.Dịch sát: các con cứ làm. Một cách đột ngột, từ ngôi thứ hai số ít, động từ chuyển sang ngôi thứ hai số nhiều, sau đó lại trở về ngôi thứ hai số ít. Có lẽ ở đây, ngoài anh Lê-ô ra, thánh Phan-xi-cô còn nhắm tới nhóm bạn hữu tiên khởi rất trung tín với ngài.