Tỉnh dòng Phanxicô Việt Nam

THƯ GỞI TOÀN DÒNG [1]

Nhiều bản sao và in ấn gọi di cảo này là bức thư gởi cho một Tu nghị hoặc một Tổng Tu nghị. Tuy nhiên không ít bản sao khác lại khẳng định rằng bức thư này đã được gởi cho toàn Dòng hoặc cho tất cả mọi anh em. Ý kiến sau phù hợp hơn cả với trọng tâm của bức thư, với lời mở đầu cũng như với những câu kết thúc. Còn những đầu đề kia đặt ra một số khó khăn về mặt lịch sử của Dòng. Vì thế chúng tôi nghĩ là phải giữ đầu đề cổ truyền, tức là : "Thư gởi cho toàn Dòng".

Nhận xét này xem ra không quan trọng, nhưng lại rất cần thiết để xác định thời gian sáng tác bức thư, bởi vì chúng ta không thể liên kết thời gian ấy với một Tu nghị nào cả. Bức thư chắc là được biên soạn sau sắc chỉ "Sane cum olim" (22-11-1219): theo kiểu một "thông điệp", thánh Phanxicô muốn giải thích và nhất là giới thiệu với toàn thể anh em, đặc biệt là các anh em linh mục, các ý nguyện của Đức Giáo hoàng Hônôriô III.

Độ dài của bức thư này thay đổi theo các bản sao. Một vài bản kết thúc sau câu 33; một vài bản lại kết thúc sau câu 39; một số bản không ghi lại lời kinh cuối cùng (c. 50-52): kinh này nằm ở một chỗ khác hoặc đứng một mình; một số bản sao khác nữa chỉ ghi một phần của bức thư, ví dụ bản sao N4 (nằm ở Napôli, số 4) chỉ có các câu 30-32, như thể các câu này là một phần của tập Huấn ngôn. Đa số bản sao ghi lại toàn bộ bức thư cùng với lời kinh ở cuối.

Khác với đa số các di cảo khác của thánh Phanxicô, bức thư này có giọng văn thanh tao và đôi khi trang trọng nữa. Người thư ký của Cha thánh, người đã dịch bức thư này ra tiếng La-tinh, luôn luôn giữ được hồn thi sĩ trong kiểu nói của thánh nhân : đó là một thành công đáng khâm phục. Tiêu biểu nhất là việc diễn ý lời kinh tuyệt vời kết thúc bức thư.

BẢN VĂN

¹ Nhân danh một Thiên Chúa thánh thiện, Ba Ngôi cao cả là Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Amen.

² Cùng toàn thể anh em đáng kính và rất thân mến: Anh A.[2], Tổng Phục vụ Dòng Anh Em Hèn Mọn và là tôn chủ của tôi[3] và các Tổng Phục vụ khác sẽ kế vị, tất cả các anh Tỉnh Phục vụ và các anh Phụ trách [4], các anh linh mục của Huynh đệ đoàn này, là những người khiêm nhường trong Chúa Kitô, và toàn thể anh em khiêm tốn và tuân phục, những anh em tới trước cũng như tới sau,

³ Tôi là Phanxicô, người anh em hèn mọn yếu đuối và tôi tớ thấp hèn của anh em, xin gởi lời chào nhân danh Đấng cứu chuộc và rửa sạch chúng ta bằng Máu châu báu của Người (x. Kh 1,5). ⁴ Khi nghe Danh Người, anh em hãy sấp mình xuống đất (2Er 8,6) và  thờ lạy với lòng tôn sùng và kính sợ : danh Người là Con Đấng tối cao (x. Lc 1,32), là Chúa Giêsu Kitô, Đấng được chúc tụng đến muôn đời (x. Rm 1,25).

⁵ Hỡi các con cái của Chúa và là anh em của tôi, xin hãy nghe đây, xin lắng tai nghe những lời tôi nói (x. Cv 2,14). ⁶ Hãy ghé tai tâm hồn và vâng nghe Lời của Con Thiên Chúa (x. Is 55,3). ⁷ Hãy tuân giữ các giới răn và lời khuyên của Người hết lòng và hết trí khôn. ⁸ Hãy ca khen Người vì Người tốt lành, hãy tôn vinh Người trong mọi công việc anh em làm (x. Tv 135,1 ; Tb 13,6). ⁹ Người đã sai anh em đi khắp thế gian để anh em dùng lời nói và việc làm mà làm chứng cho lời Người và dẫn đưa mọi người nhận biết chỉ một mình Người là Đấng toàn năng (x. Tb 13,4). ¹⁰ Anh em hãy kiên trì trong kỷ luật (x. Dt 12,7) và thánh đức vâng lời. Những điều anh em đã thề hứa với Người thì hãy thi hành với lòng cương quyết vững vàng. ¹¹ Vì Thiên Chúa đã hiến mình cho chúng ta như con cái của Người (x. Dt 12,7).

I.     Hãy tôn sùng Bí tích Thánh thể

¹² Bởi thế, thưa anh em, tôi xin hôn chân anh em và tha thiết khẩn nài anh em hãy hết lòng kính trọng và tôn sùng Mình và Máu rất thánh Đức  Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. ¹³ Trong Người, mọi loài trên trời và dưới đất được hưởng bình an và được giao hòa cùng Thiên Chúa toàn năng (x. Cl 1,20).

II. Việc cử hành thánh lễ

¹⁴ Nhân danh Thiên Chúa, tôi xin tất cả anh em hiện là linh mục hoặc sẽ là linh mục hay muốn làm linh mục của Đấng tối cao, khi muốn dâng thánh lễ, hãy có tâm hồn thanh sạch và cử hành với ý hướng ngay lành: anh em hãy tiến dâng hi lễ chân thật là Mình và Máu cực thánh Chúa Giêsu Kitô một cách cung kính với chủ đích thánh thiện và trong sạch. Anh em đừng làm vì một lý do trần tục nào: vì sợ hãi hay vị nể ai, như thể làm đẹp lòng người ta (x. Ep 6,6 ; Cl 3,22). ¹⁵ Nhờ ơn Chúa giúp, anh em hãy qui hướng mọi tâm tư tình cảm về Thiên Chúa tối cao, chỉ ước ao làm đẹp lòng một mình Người mà thôi, vì trong cuộc cử hành này, chỉ mình Người hành động theo như ý Người muốn. ¹⁶ Vì Người đã nói : "Anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy" (Lc 22,19 ; 1Cr 11,24). Nếu ai làm theo ý hướng khác, người ấy sẽ trở thành một Giuđa phản bội và có tội đối với  Mình và Máu Chúa" (x. 1Cr 11,27).

¹⁷ Hỡi các anh em linh mục, anh em hãy nhớ lại điều đã viết về luật Môisê: ai vi phạm luật ấy, dù là những điều liên hệ đến cuộc sống vật chất, đã phải chết theo phán quyết của Chúa mà không được xót thương (x. Dt 10,28). ¹⁸ Phương chi kẻ giày đạp Con Thiên Chúa, xúc phạm đến Máu giao ước đã thánh hiến mình và nhục mạ Thần Khí ân sủng, thì kẻ ấy đáng chịu hình phạt nặng nề và ghê gớm hơn biết mấy (x. Dt 10,29).

¹⁹ Theo lời thánh Tông đồ dạy, người ta khinh dể, xúc phạm và giày đạp Chiên Thiên Chúa khi họ không suy nghĩ (1Cr 11,29) và không phân biệt việc tiếp rước bánh thánh Đức Kitô với những thức ăn và  những việc làm khác, hoặc tiếp rước bánh ấy trong tình trạng mất ân nghĩa cùng Chúa, hay cho dầu họ có ơn nghĩa cùng Chúa đi nữa, nhưng lại tiếp rước cách cẩu thả và bất kính. Chúa đã nói qua vị ngôn sứ rằng : "Vô phúc cho kẻ nào làm việc Chúa cách giả dối" (x. Gr 48,10). ²⁰ Những linh mục nào không muốn ghi tạc điều ấy vào lòng, thì chắc chắn sẽ bị Chúa kết án. Người đã nói : "Ta sẽ nguyền rủa các lời chúc lành của các ngươi" (Ml 2,2).

²¹ Hỡi anh em, xin hãy nghe tôi: sở dĩ Đức Trinh Nữ diễm phúc đã được tôn sùng như thế -điều này thật là chính đáng- là vì người đã cưu mang Thiên Chúa trong lòng rất thánh của mình. Thánh Gioan Tẩy Giả đã run sợ và không dám chạm đến đầu chí thánh của Thiên Chúa và ngôi mộ nơi Người đã an nghỉ trong chốc lát lại được tôn kính. ²² Vậy thì phải thánh thiện, chính trực và xứng đáng dường nào kẻ cầm lấy trong tay, tiếp rước vào miệng và vào lòng, rồi trao cho kẻ khác nhận lấy chính Thiên Chúa, Đấng không còn chết nữa, nhưng hằng sống trong vinh quang vĩnh cửu, Đấng mà các Thiên thần hằng ước ao chiêm ngưỡng (x. 1Pr 1,12).

²³ Hỡi anh em linh mục, xin hãy nghĩ đến chức vụ cao trọng của anh em và hãy sống thánh thiện, vì chính Chúa là Đấng thánh (x. 1Cr 1,26 ; Lv 19,2). ²⁴ Cũng như do chức vụ ấy, Thiên Chúa đã trọng đãi anh em hơn tất cả mọi người, thì anh em cũng hãy yêu mến, kính sợ và tôn vinh Người hơn hết mọi người. ²⁵ Thật là một điều khốn nạn, nghiêm trọng và là một khiếm khuyết đáng chê trách khi Người hiện diện với anh em như thế mà anh em lại lo lắng đến những chuyện khác ở trần gian.

²⁶ Chớ gì mọi người hãy kính sợ, toàn thế giới hãy run rẩy và các  tầng trời hãy reo vui khi Đức Kitô Con Thiên Chúa hằng sống (x. Mt 16,16) ngự trên bàn thờ trong tay linh mục! ²⁷ Ôi điều cao cả kỳ diệu, một sự hạ mình đáng kinh ngạc! Ôi lòng khiêm hạ thẳm sâu, một điều trọng đại mà thật khiêm tốn! Chúa tể càn khôn, Thiên-Chúa và là Con Thiên Chúa hạ mình xuống đến ẩn náu dưới hình bánh nhỏ mọn để cứu độ chúng ta. ²⁸ Hỡi anh em, hãy nhìn ngắm sự khiêm nhường của Thiên Chúa và trước mặt Người hãy tuôn đổ cõi lòng[5] ( Tv 61,9). Anh em hãy hạ mình xuống để Người nâng anh em lên (x. 1Pr 5,6 ; Gc 4,10). ²⁹ Vậy anh em đừng giữ lại cho mình bất cứ điều gì, để Chúa là Đấng đã hiến trọn thân mình cho anh em, cũng sẽ nhận lấy toàn thân anh em.

III. Việc cử hành một thánh lễ chung với nhau

³⁰ Vì vậy, nhân danh Chúa, tôi hết lòng khuyến khích anh em: tại các nơi anh em ở, mỗi ngày, anh em hãy cử hành một thánh lễ mà thôi theo thể thức của Hội Thánh [6].

³¹ Nếu ở đó có nhiều linh mục, thì vì lòng yêu mến đối với Thiên Chúa là Tình yêu, người này hãy vui lòng dự lễ của người kia. ³² Chúa Giêsu Kitô sẽ ban đầy ơn phúc cho mọi người, có mặt cũng như vắng mặt, nếu họ xứng đáng với Người. ³³ Mặc dầu người ta thấy Người ở nhiều nơi, nhưng Người không hề bị phân chia hay suy giảm: nhưng khắp nơi, Người vẫn là một Đấng duy nhất và Người hành động theo ý Người muốn, cùng với Chúa Cha và Chúa Thánh Thần, Đấng bảo trợ, đến muôn thuở muôn đời. Amen.

IV. Bổn phận tôn kính Lời Chúa

³⁴ Ai thuộc về Thiên Chúa thì nghe Lời Thiên Chúa (x. Ga 8,47) : chúng ta là những người đặc biệt có trách nhiệm phụng sự Thiên Chúa, cho nên chúng ta không những phải lắng nghe và thi hành những điều Thiên Chúa phán dạy mà còn phải cất giữ các bình thánh và các sách phụng vụ ghi chép những lời thánh thiện của Chúa, để cho thấm nhập vào lòng sự cao cả của Đấng Tạo hóa và biểu lộ sự tùng phục của chúng ta. ³⁵ Bởi thế, nhân danh Đức Kitô, tôi khuyến khích anh em hãy hết sức tôn kính các lời của Chúa được viết ra, ở bất cứ nơi nào anh em gặp thấy; ³⁶ và tùy phạm vi trách nhiệm, anh em hãy thu nhặt lại và đem cất đi, nếu các lời ấy không được cất giữ chu đáo hoặc nằm rải rác đây đó cách bất xứng : anh em hãy tỏ lòng tôn kính Chúa hiện diện trong các lời Người đã nói (x. 1V 2,4). ³⁷ Thật vậy, nhiều điều được lời Thiên Chúa thánh hóa (x.1Tm 4,5), và do quyền năng các lời của Đức Kitô, nhiệm tích bàn thờ được thực hiện.

V.   Lời thú tội của thánh Phanxicô

³⁸ Sau hết, tôi xin thú nhận mọi tội lỗi của tôi cùng Thiên Chúa là Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, cùng Đức Maria diễm phúc trọn đời đồng trinh, tất cả các thánh trên trời và dưới đất, cùng Anh H.[7], vị Phục vụ của Dòng chúng ta và là tôn chủ đáng kính của tôi, cùng các linh mục trong Dòng và tất cả mọi anh em khác được Chúa chúc phúc. ³⁹ Trong nhiều điều, tôi đã sai lỗi nặng nề, cách riêng tôi đã không giữ luật Dòng như đã khấn hứa với Chúa, không đọc các giờ kinh phụng vụ như Luật dạy, vì lười biếng, hoặc vì bệnh tật, vì dốt nát hoặc vô học.

VI. Việc tuân giữ Luật dòng

⁴⁰ Bởi thế, tôi tha thiết nài xin anh H., là Tổng Phục vụ và là tôn chủ của tôi, hãy giúp tất cả anh em tuân giữ chu đáo Luật Dòng. ⁴¹ Tôi cũng xin anh em giáo sĩ hãy sốt sắng cử hành thần tụng : trước mặt Thiên Chúa, anh em đừng bận tâm tới cung giọng, nhưng tới sự hòa hợp của tâm hồn, sao cho lời kinh trên môi miệng hòa hợp với tâm trí và tâm trí hòa hợp với Thiên Chúa, ⁴² mục đích là làm đẹp lòng Thiên Chúa nhờ lòng thanh trí sạch, chứ không phải ru tai dân chúng với cung giọng kiểu cách.

⁴³ Phần tôi, nhờ ơn Thiên Chúa, tôi xin hứa tuân giữ vững vàng mọi điều ấy. Tôi cũng sẽ truyền đạt lại cho những anh em cùng ở với tôi, để họ tuân giữ những điều liên hệ tới thần tụng và mọi điều khoản khác trong Luật Dòng.

⁴⁴ Ai không muốn tuân giữ các điều ấy, thì tôi không coi họ là người công giáo và là anh em của tôi nữa. Tôi cũng không muốn nhìn mặt và nói chuyện với những người đó cho đến lúc họ hoán cải. ⁴⁵ Tôi cũng nói như thế với tất cả những ai đi lang thang, bất chấp kỷ luật qui định trong Luật Dòng. ⁴⁶ Bởi vì Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, đã hiến mạng sống mình để khỏi lỗi đức tuân phục với Chúa Cha chí thánh (x. Pl 2,8).

⁴⁷ Tôi là Phanxicô, kẻ vô dụng và  thụ tạo bất xứng của Thiên Chúa, nhân danh Đức Giêsu Kitô, xin anh H., là người phục vụ toàn Dòng chúng ta, và tất cả các Tổng Phục vụ sẽ kế vị anh, tất cả các anh Phục vụ và Phụ trách hiện thời và sau này, hãy giữ bức thư này bên mình, đem ra thực hành và cất giữ cẩn thận. ⁴⁸ Tôi tha thiết xin các anh ấy chăm lo tuân giữ các điều được ghi chép trong thư này đồng thời giúp các anh em khác tuân giữ nhiệt thành hơn, thể theo tôn ý Thiên Chúa toàn năng, bây giờ và mãi mãi, bao lâu thế giới này còn tồn tại.

⁴⁹ Nguyện xin Thiên Chúa chúc lành cho anh em là những người thực hành các điều ấy và xin Người ở cùng anh em đến muôn đời. Amen.

Lời nguyện [8]

⁵⁰ Lạy Thiên Chúa toàn năng, vĩnh cửu, công chính và từ bi,
vì danh dự của Chúa [9],
xin ban cho chúng con là những kẻ khốn nạn,             
thực hiện được những điều chúng con biết là Chúa muốn,
và luôn luôn muốn những điều đẹp lòng Chúa,
⁵¹ để nhờ ngọn lửa Thánh linh thanh luyện, soi sáng và nung nấu tận tâm can, chúng con có thể bước theo vết chân Con Yêu dấu Chúa, là Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng con (x. 1Pr 2,21),
⁵² và chỉ nhờ ơn Chúa trợ giúp, chúng con đến được với Chúa
là Thiên Chúa tối cao, trong Ba Ngôi trọn hảo và trong mối hiệp nhất tuyệt đối,
Chúa là Thiên Chúa toàn năng, Đấng hằng sống, hằng trị, và hằng được tôn vinh đến muôn thuở muôn đời. Amen.

---

[1] Đầu đề bằng La-ngữ : Epistola toti ordini missa, x.Opuscula, tr.135.

[2] Lá thư không nói rõ tên ai ở đây cả. Tuy nhiên khi Anh Phê-rô Catanê qua đời ngày 10- 3-1221, thì anh Ê-li-a thay thế và giữ chức vụ Phụ-tá của thánh Phan-xi-cô cho tới năm 1227 (sau này sẽ làm tổng-phục-vụ từ 1232-1239), cho nên rất có thể chính Anh Ê-li-a là người nhận bức thư này.Giả thuyết này xem ra vững vàng, khi ở các câu 38, 40 và 47 tên của Anh Tổng Phục-vụ được viết tắt bằng chữ H (La-ngữ : Helias).

[3] Domino suo: hai từ này đứng sau các từ  "religionis minorum fratrum", cho nên có người đưa từ "suo" về với "religionis" và dịch là "tôn chủ của Dòng" ( "its lord": xem bản dịch Anh-ngữ trong "Francis of Assisi. Volume I:The Saint, New York, 1999, trang 116). Chúng tôi nghĩ, theo đúng ngữ-pháp La-ngữ, từ "suo" (trong suo domino) phải đưa về với chủ ngữ của động từ chính, tức là "frater Franciscus" (x.H.Petitmangin, Grammaire latine complète, Paris 1960, regle 140); vì thế chúng tôi dịch là : "tôn chủ của tôi". Ở câu 38  thánh Phan-xi-cô nói lại ý tưởng đó: Anh Tổng Phục-vụ là "tôn chủ đáng kính của tôi".

[4] Omnibus ministris et custodibus.Trong bản luật chung kết (ch.8), từ  custos vẫn chưa có nghĩa rõ rệt.Trong hai thư gửi các anh Phục-vụ, custos có nghĩa tổng quát là bề trên. Trong lá thư gửi cho toàn dòng này, nếu Phan-xi-cô muốn nêu ra hết những người có chức-vụ, thì từ  custodes trong câu này chỉ các anh phụ trách một cách chung, đặc biệt là các phụ-trách nhà. Lưu ý là trong Di-chúc (câu 33) từ custos rất có thể có nghĩa là "phụ trách một chỗ ở".

[5] Chúng tôi dịch sát bản Phổ-thông La-ngữ mà thánh Phan-xi-cô trích dẫn: Effundite coram illo corda vestra. Động từ "effundere" ở đây có nghĩa là tuôn đổ, mở rộng cõi lòng để dâng hiến, chứ không chỉ là "thổ lộ tâm can".

[6] Trong sắc chỉ "Quia populares tumultus" (3-12-1224), Đức thánh cha Hô-nô-ri-ô III ban phép cho anh em được cử hành thánh - lễ trong các nhà thờ và nhà nguyện của Dòng. Vì thế lá thư này của thánh Phan-xi-cô rất có thể được viết ít lâu sau sắc chỉ này, và có lẽ vào những ngày cuối đời, tức là khoảng 1225-1226 (X. Francis of Assisi.Vol.I: The Saint, trang 116).

[7] Có lẽ là anh Hêlia.cũng vậy ở câu 40 và 47.

[8]Lời kinh ngắn ngủi này tóm tắt một cách tuyệt vời lộ trình tâm linh của thánh Phan-xi-cô : dưới tác động của Chúa Thánh-thần (soi sáng, thanh luyện và nung nấu), con người bước theo vết chân của người Con yêu dấu để đến với Chúa Cha. Đó là con đường hoán cải Phúc-âm và đó cũng là con đường chiêm-nghiệm thần bí.

[9] Propter temetipsum, dịch sát: vì chính Chúa.

< Prev		Next >