Tỉnh dòng Phanxicô Việt Nam

Ngợi khen Chúa, lạy Chúa tôi,

Trong năm cuối đời, Phanxicô đã chấp nhận sự kiện là chị chết đang đến gần. Đang lúc bản năng nền tảng nhất nơi con người là tìm kiếm những chiến lược để được “sống còn”, ra sức tránh thoát ranh giới tối hậu của cuộc hiện hữu nhân sinh, đó là sự chết, thì Phanxicô lại dần dà đi tới chỗ hiểu rằng sự chết không phải là kẻ thù của ngài. Đúng hơn, nỗ lực đeo bám sự sống bằng mọi giá, cố gắng nắm giữ lấy con người và sự vật, cho tới chính sức khỏe, như thể những điều đó có thể ngăn ngừa được cái chết, lại là sự đe dọa lớn lao hơn cho hành trình cuộc đời tiến về cùng Thiên Chúa, tiến đến với nhân lọai, tiến đến với chính mình và với toàn thể tạo thành.

Bất kể linh cảm của ngài là sự chết đang nhanh chóng đến gần; bất kể tình trạng đau đớn khủng khiếp ngài trải nghiệm do những chứng lây nhiễm đang tàn phá thân xác của ngài, đôi mắt ngài, các cơ quan trọng yếu, và chứng sốt rét cũng như bệnh phổi đang dần dần cướp đi năng lực và giấc ngủ của ngài; bất kể những bận tâm là Hội Dòng của những người đền tội, những anh em bé nhỏ, có lẽ không tiếp tục được giấc mơ nguyên thủy về một thế giới được đổi mới trong Chúa Kitô, như Thiên Chúa đã mạc khải cho ngài, Phanxicô đã tìm được nơi sự chết một cơ hội để một lần nữa cử hành sự sống, và chứng minh rằng đời sống đền tội và hòa bình là những chặng đường không thể nào tránh né đang dẫn tới sự sống mới trong Thiên Chúa.

Các nhà viết sử buổi đầu kể lại rằng: trong năm cuối đời, Phanxicô đã tiếp tục cổ võ viễn ảnh về một thế giới được hòa giải bằng tất cả sức lực. Những cuộc xung đột mới giữa ba thế lực đang kiểm soát các xã hội tại Ý vào thời Trung cổ, ấy là Giáo hội, các Chính phủ tại địa phương và sự trỗi dậy của Giai cấp Thương nhân; những cuộc xung đột đó một lần nữa đã ngóc những cái đầu xấu xí của chúng dậy, giống như những mối óan thù và sự tranh giành các nguồn lợi kinh tế đã bùng phát giữa Giám mục Guido với viên Thị trưởng Oportulo Bernardo. Chúng ta biết quá rõ đây không phải là lần đầu tiên mà Phanxicô muốn can thiệp trực tiếp vào một tình huống xung đột giữa tôn giáo, quân sự, chính trị và giai cấp thương nhân lẫn các thế lực. Chúng ta chỉ cần nhớ lại các nỗ lực của ngài để làm người môi giới hòa bình tại Đamietta, sự can thiệp của ngài trong vô vàn những cuộc xung đột giữa các chính trị gia với những thương nhân tại Átxidi. Chính là để theo đuổi một cuộc sống đơn sơ và đền tội và một sự dấn thân triệt để hầu giải quyết bằng bất bạo động các cuộc xung đột mà Phanxicô đã cống hiến phần lớn nhất trong sứ vụ tích cực của ngài, và là một điều ngài muốn trở lại với vào lúc cuối đời, như đã được nhấn mạnh trong Di chúc cuối cùng của ngài.

Lời kêu gọi sống đời đền tội và hòa bình vẫn là một trong những niềm hy vọng lớn lao nhất và là một trong những thách đố khó khăn nhất đối với phong trào Phan sinh hôm nay. Tất cả chúng ta cư xử giận dữ, một thái độ không muốn tha thứ và để cho người khác được tự do, sợ “người lạ” và “kẻ láng giềng”, và thách đố sống trong các xã hội loài người tìm cách cùng chọn lựa ơn gọi Phúc âm nền tảng của chúng ta. Lời thánh Phanxicô mời gọi mỗi người trong chúng ta đang quy tụ nơi đây vào tối nay là để chúng ta đi tới chỗ duyệt xét xuyên suốt lại đời sống chúng ta, để nhìn thấy rằng đời sống chúng ta đang phản ánh chăng sự tha thứ, hòa giải, công lý và hòa bình của Thiên Chúa. Qua cái chết của ngài, Phanxicô mời gọi chúng ta trở nên những con người tích cực đi tìm sự sống. Vì lẽ đó, chúng ta phải trở nên những kẻ tin mãnh liệt vào sự tha thứ dứt khóat và tin vào tình yêu của Thiên Chúa đối với mọi người và đối với tạo thành. Và chúng ta phải trở nên những tác nhân tích cực của sự tha thứ, hòa bình, hòa giải và bất bạo động. Chúng ta thực hiện điều đó, không phải vì muốn chỉnh đốn trên bình diện chính trị. Chúng ta thực thi điều đó, vì đó là điều Thiên Chúa kỳ vọng nơi chúng ta, trong tư cách là những môn đệ của Đức Giêsu, Chúa Phục sinh. Đấng mà theo các bài tường thuật về sự Phục sinh trong Phúc âm thánh Gioan, đã đi vào căn phòng trên lầu được canh gác cẩn mật, là nơi các môn đệ bị chao đảo trong sợ hãi và đã công bố sứ điệp Phục sinh, ấy là sự bình an: Đức Giêsu đã loan báo cho các môn đệ của Người là “Bình an cho anh em”, và cho chúng ta là những kẻ đang trong cuộc hành trình Phúc âm này. Rõ ràng Phanxicô muốn phục hồi nhận thức này và biến nó trở thành một chương trình cho cuộc sống, đó là đời sống đền tội và hòa bình.

Chúng ta quay lùi trở lại tòa Giám mục tại Átxidi vào năm 1225 và bầu khí sợ hãi, ghen ghét và ước muốn trả thù đang lởn vởn trên các thành phố Átxidi và Pêrugia, cũng như khắp tòan bộ miền Pêrugia. Chúng ta nhớ lại lời Phanxicô kêu gọi anh em khiêng ngài ra khỏi chiếc cáng để tới được sân tòa giám mục, nơi ngài có thể chạm trán với vị giám mục và viên thị trưởng, nhắc cho họ nhớ lại phẩm gía nền tảng của họ trong tư cách là những con cái của một Vị Thiên Chúa yêu thương và tha thứ, và mời gọi họ bước đi trên con đường thứ tha và hòa giải, như là con đường quay lưng lại với một nền văn hóa sự chết và hướng tới nền văn hóa mới của sự sống, đó là sự sống của tạo thành mới trong Chúa Kitô.

Chính là tại sân tòa giám mục, nằm dài giữa hai con người đã “mất hết cả tâm lẫn trí” vì thù óan, ganh ghét và không ngừng tranh chấp quyền bính và lợi lộc, mà Phanxicô đã vỡ oà trong tiếng hát, đó là một ca khúc bình an và hòa giải:

Thưa anh chị em đền tội và hòa bình, là những người đang hiện diện nơi đây và là những người ngưỡng mộ Phanxicô, vị Thánh thành Átxidi, chúng ta không thể nào né tránh thách đố phải trở nên những khí cụ bình an, hy vọng, hòa giải và yêu thương trong một thế giới bị xâu xé bởi mọi hình thức tranh giành và ganh ghét. Chúng ta có thể chọn lựa không đáp trả lại lời Phanxicô mời gọi, ngay cả trong cái chết của ngài, hoặc là chúng ta trở nên những người cầm ngọn đuốc bất bạo động tích cực, công lý và hòa bình. Chúng ta có thể chọn lựa để cho bạo động, sự thù óan và sự không tha thứ thống trị con tim chúng ta, định đọat các mối tương quan chúng ta và dẫn chúng ta tới một nền văn hóa sự chết. Hoặc chúng ta có thể cúi mình xuống và kêu cầu Thánh Thần của Thiên Chúa Hằng sống và xin Thiên Chúa quy hướng con tim, mọi suy nghĩ và hành động của chúng ta về đường nẻo hòa bình.

Nguyện xin cho việc chúng ta cử hành cuộc vượt qua của người anh và là cha Phanxicô của chúng ta đem đến cho chúng ta cơ hội để cởi mở đời sống chúng ta ra với lời Thiên Chúa gọi mời trở nên những dấu chỉ tình yêu và hy vọng cho thế giới chúng ta, một thế giới vô vọng đang cần tới chứng nhân như thế. Và chớ gì chúng ta tìm gặp được những cách thức mới để đem Tin Mừng Đức Giêsu Kitô như đã được mạc khải cho Phanxicô tới cho các gia đình chúng ta, các huynh đệ đòan, Giáo hội, xã hội và thế giới. Đây là hành vi tri ân và tạ ơn cao cả nhất mà chúng ta có thể dâng lên – để trở nên sự thứ tha và bình an thẳm sâu của Thiên Chúa cho hết thảy mọi người.

Đêm nay, Phanxicô nói với chúng ta từ nơi đượm màu chết chóc và hủy diệt, đó là ngôi mộ. Phanxicô kêu lớn tiếng và vẫy gọi chúng ta thực hành đời sống Phúc âm đền tội và hòa bình với một tầm nhìn và một sự dấn thân mới. Đêm nay, Phanxicô đang hát cho chúng ta nghe cũng những lời ca và giai điệu giống như ngài đã hát cho vị giám mục và viên thị trưởng nghe, cho những anh chị em sống đời đền tội và hòa bình, và cho các thị dân tại Átxidi, Pêrugia, cho vị Đại diện Tông tòa và vị vua Hồi giáo, đó là một ca khúc hòa bình, tha thứ và phúc ân.

Lạy Chúa, xin biến đổi chúng con thành khí cụ Bình an của Chúa! 

Michael Perry OFM, Phó TPV