Tỉnh dòng Phanxicô Việt Nam

Bài giảng trong thánh lễ an táng cha PB. Đỗ Long Bộ, OFM, tại Vĩnh Phước (Nha Trang) ngày 05-10-2009

Vào trưa ngày mồng 2 vừa qua, khi được biết tin cha PB. Đỗ Long Bộ qua đời, tôi đã báo tin cho anh em tại cộng đoàn Đakao ngay. Một vài anh đã có suy nghĩ: Hôm nay là lễ các Thiên Thần hộ thủ; như vậy Chúa đã phái các Thiên Thần hộ thủ đến đưa cha PB. về với Người. Riêng tôi thì nghĩ thêm: Thiên Chúa Ba Ngôi dùng biến cố cha PB. qua đời, để đưa anh em chúng tôi từ nhiều nơi, khi mà Tỉnh Dòng AEHM VN vừa mới kết thúc Năm Thánh Phan sinh mừng 800 năm thành lập Hội Dòng và mừng 80 năm Tỉnh Dòng VN hiện diện trên đất nước, anh em về đây mà nhìn nhau và nhìn Giáo Hội địa phương, để chia sẻ cho nhau những suy tư, khám phá, về một tấm gương cần cù, đã cố gắng làm sinh lợi các ân huệ Chúa ban.

Tôi gặp cha Phêrô B. Đỗ Long Bộ lần đầu tiên vào mùa hè 1966, khi cha đang làm tổng tuyên úy phong trào Thanh Sinh Công (TSC) VN, dịp đó cha đưa anh chị em TSC về sinh hoạt tại Chủng viện Phanxicô Thủ Đức vắng vẻ. Đang là một chủng sinh mới 15 tuổi, vào Chủng viện để giúp những việc lặt vặt ít ngày hè, nay được gặp một anh lớn đang hoạt động mục vụ giới trẻ ở tầm mức rộng lớn, tôi cảm thấy nể trọng cha PB. Vì nể trọng thì để ý hơn: Qua vài lần thoáng thấy cha sinh hoạt với anh chị em TSC, tôi có cảm tưởng cha hơi kiểu cách, sau này biết cha là người Kim Long, Huế, tôi tự hỏi: Phải chăng vì là người Huế, nên cha có vẻ kiểu cách như thế? Tôi cũng có cảm tưởng cha vui vẻ nhưng nghiêm nghị. Đến năm 1969, khi tôi về làm sơ tập sinh, tức thỉnh sinh, tại Cầu Ông Lãnh, thì cha là Phụ trách cộng đoàn. Hình ảnh của cha trước đây vẫn ở trong tâm khảm tôi nay được tô điểm lại, tôi thấy cha nhẹ nhàng nhưng không phải là dễ dãi, tận tình lắng nghe nhưng thẳng thắn góp ý; dù sao, nói chung, cha vui vẻ và gần gũi thân tình. Chỉ có điều nghe cha nói thì khó mà hiểu được ngay ý cha, vì cha có kiểu phát âm rất đặc biệt.

Vào tháng 3-1975, tôi lại gặp cha ở tu viện trên đồi ở Nha Trang đây, trong vai trò Phụ trách cộng đoàn, kiêm chức vụ Đại diện Giám tỉnh Miền Nha Trang, một chức vụ mới được lập ra, do đòi hỏi của hoàn cảnh mới của Hạt Dòng lúc đó. Cha bình tĩnh và can đảm lãnh trách nhiệm về anh em trước một tình hình có quá nhiều ẩn số.

Thế rồi cuộc sống trong Tỉnh Dòng cho tôi nhiều cơ hội gặp cha PB. hơn, khi mà tôi cũng bắt đầu gánh vác một số trách nhiệm tại Miền Lâm Đồng, nhưng tôi vẫn coi cha như một người anh có nhiều kinh nghiệm và biết suy nghĩ thao thức, mà tôi có thể học được nhiều điều. Có lúc nhìn cha làm Phụ trách Tu viện kiêm Quản xứ Vĩnh Phước, tôi có cảm tưởng là cha bị quá tải trong công việc, nhưng không vì thế mà đánh mất nụ cười đôn hậu và sự kiên nhẫn, cần cù. Tôi thích những kiểu nói dí dỏm, đến bất ngờ: cha tạo những từ mới độc đáo, mà rất gợi ý; đôi khi những từ có vẻ bông đùa lại gói ghém một ý nhắc nhở nào đó kín đáo gửi đến anh em chúng tôi.

Sau khi thôi làm Quản xứ, con người không chịu ngưng nghỉ này là cha PB. đã lập ra Gia đình Thanh Sinh.

Khi cha dưỡng bệnh dài ngày tại tu viện Đakao, khi tôi đang có các trách nhiệm tại đây, cha thường xuyên gặp tôi để chia sẻ tâm sự, tôi có cảm tưởng cha tìm cách trao gửi những thành quả tu đức hoặc các ưu tư vào lúc cuối đời. Cha hay nói ra các thao thức đối với công việc huấn luyện anh em trẻ trong Tỉnh Dòng, những thao thức tôi thấy rõ nhất, mong ước chúng tôi làm sao để anh em sống đơn sơ và trung thực, dám lãnh trách nhiệm trong Tỉnh Dòng, trong Giáo Hội và xã hội. Cha cũng nghĩ ngợi về chính bản thân, cứ ngại rằng anh em nghĩ là cha không chịu khó chịu cực. Cha cũng lên nhiều kế hoạch cho TSC và Phan sinh tại thế. Mỗi khi về nghỉ dưỡng tại Đakao, cha lại gặp các anh chị em ấy để phác ra một chương trình mới hoặc chia sẻ cho anh chị em vài điều gì đó. Tôi hiểu là cha chưa chịu nghỉ ngơi, chưa cho phép mình được là một cụ già nghỉ hưu. Điều đó, cha diễn tả ra trong các sinh hoạt hằng ngày: cha cố gắng đọc to, đọc rõ các lời Thánh vịnh trong Giờ kinh; cha cũng chầm chậm từng bước đi sắp xếp bàn ăn hoặc sau khi dùng bữa xong.

Trước Tu nghị Tỉnh Dòng 2008, cha đã tỏ ra khá trịnh trọng mà xin gặp tôi, khiến tôi đã nghĩ: phải chăng đây là dấu chỉ của lúc cuối đời cha? Rồi đến ngày giờ chính xác, cha trao đổi với tôi xem có nên chăng xin về phục vụ tại Nhà Tĩnh tâm Thủ Đức, vì ít ra cha có thể giải tội và hướng dẫn thiêng liêng. Tôi hoan nghênh, vì biết nhu cầu ở đây rất lớn. Nhưng sau Tu nghị, cha cũng trịnh trọng xin rút lại thao thức đó bằng một lá thư, vì cảm thấy sức yếu đi nhiều rồi.

Hôm nay nhìn lướt qua cuộc đời của cha PB., tôi hiểu là cha giống như người tôi tớ trung thành, biết công việc nào là công việc chủ giao cho làm vào từng thời điểm, và đã chu toàn tốt đẹp các nhiệm vụ được trao phó vào từng thời điểm. Cha là một tấm gương về tính thực tế tu trì: Thiên Chúa đặt mình ở đâu, mình sẵn sàng phục vụ ở đấy. Có thể nói là ngài làm cho một xác tín của tôi nên rõ ràng hơn nữa: Khi Chúa trồng mình ở đâu, mình coi mình bám rễ ở đó, không bao giờ đi đâu nữa; nhưng khi Chúa muốn đưa mình đi, Chúa có thể rút mình dễ dàng y như thể mình chưa bao giờ bám rễ vào nơi đó. Cha PB. có đặc điểm đó, dù đôi khi do sự yếu đuối tự nhiên, cha cũng tỏ ra ngần ngại, để rồi rút lại sự ngần ngại đó rất nhanh. Hôm nay chúng ta cám ơn Thiên Chúa đã ban chúng ta một người tu sĩ linh mục như thế. Xin anh chị em cám ơn cha Tỉnh Dòng chúng tôi là đã có một người anh em quý hóa như thế.

Năm Thánh của Tỉnh Dòng chúng tôi đã qua đi; chúng tôi đã tạ ơn Thiên Chúa vào ngày hôm qua. Thế nhưng Người lại ban cho chúng tôi những lời nhắc rất khéo: Kết thúc 800 năm Hội Dòng và 80 năm Tỉnh Dòng, Thiên Chúa cho một cha già 88 tuổi (hai số 8) đi về với Chúa, như một món quà nho nhỏ cho Chúa. Xin vâng theo thánh ý Chúa. Và như thế anh em phải sống thời gian sắp tới thế nào, để cho đời sống của mình cũng thành một món quà nho nhỏ, làm đẹp cho Tỉnh Dòng, Giáo Hội và thế giới.

FX Long, ofm