Tỉnh dòng Phanxicô Việt Nam

NHỮNG NGƯỜI ĐI TÌM THIÊN CHÚA,
NHỮNG NGƯỜI LÀM CHỨNG CHO TIN MỪNG,
TRONG TÌNH HIỆP THÔNG HUYNH ĐỆ

Đây là ngày Chúa đã phục sinh. “Maria công bố điều bà đã thấy trên đường đi.” Từ môi miệng một kẻ trước đây là tội lỗi, chúng ta nghe được: “Ngôi mộ của Đức Kitô, Đấng đang sống, vinh quang của Đức Kitô phục sinh.” Từ khắp nơi, chúng ta như là anh chị em, chúng ta cùng tuyên xưng rằng “Đức Kitô đã trỗi dậy” (Lc 14, 34), trong khi chúng ta lại tiếp tục say mê thi hành sứ mạng mà Đấng Phục Sinh mời gọi chúng ta: “rao giảng cho dân, và long trọng làm chứng rằng chính Người là Đấng Thiên Chúa đặt làm thẩm phán, để xét xử kẻ sống và kẻ chết” (Cv 10,42).

Hai thời điểm, một Kairos, một cơ hội

Chúng ta đang cử hành một lễ mừng. Chính Thiên Chúa ban cho chúng ta những lý do để con tim được chan hòa niềm vui: Lễ Kỷ niệm năm trăm năm Bản Luật Dòng Đức Mẹ Vô Nhiễm (Các Chị em Phan Sinh Vô Nhiễm của thánh nữ Bêatrixia Sinva) được Đức giáo hoàng Giuliô II phê chuẩn bằng sắc chỉ Ad Statum Prosperum vào ngày 17 tháng 9 năm 1511; rồi tiếp đến là Lễ Kỷ niệm tám trăm năm thành lập Dòng Chị Em Nghèo thánh Clara, diễn ra trong năm 2011-2012.

Lễ Kỷ niệm năm trăm năm Bản Luật Dòng Vô Nhiễm được phê chuẩn đã bắt đầu và sẽ tới cao điểm dịp Đại hội quốc tế lần hai các Chủ tịch Dòng Vô Nhiễm Phan Sinh. Các ngày mừng lễ sẽ diễn ra tại Nhà Mẹ ở Tolêđô (Tây Ban Nha), từ ngày 23 tháng 5 đến ngày 03 tháng 06 năm 2011. Lễ Kỷ niệm 800 năm thành lập Dòng các Chị Em Nghèo thánh Clara sẽ bắt đầu vào ngày 16 tháng 04 với Kinh Chiều I Chúa Nhật Lễ Lá. Lễ mừng này sẽ kết thúc vào chính ngày lễ thánh Clara 11 tháng 08 năm 2012. Theo kế hoạch, Đại hội quốc tế các Chủ tịch Liên hiệp các chị Em Nghèo thánh Clara sẽ diễn ra tại Átxidi từ ngày 06 đến 11 tháng 02 năm 2012.

Dù tôi đã soạn một bức thư đặc biệt cho mỗi dịp Lễ Kỷ niệm này, tôi vẫn muốn thông tin cho anh chị em về cả hai Lễ Kỷ niệm này, anh chị em thân mến, để như là những người cùng một một gia đình, chúng ta có thể coi hai thời điểm này như là một kairos, một thời điểm của ân sủng; để rồi nhìn lại quá khứ với lòng biết ơn, sống giây phút hiện tại với lòng say mê và mở ra với tương lai với niềm hy vọng (Ngàn năm mới đang đến, 1). Anh chị em thân mến, anh chị em có thấy chăng là Thiên Chúa đang nói gì với chúng ta khi hai Lễ mừng trăm năm này trùng hợp với nhau. Tôi cảm thấy có hai điều Thiên Chúa muốn nói với chúng ta: củng cố cảm thức thuộc về một gia đình và cùng nhau tìm kiếm một tương lai ngày càng có ý nghĩa hơn cho đời sống và sứ mạng của chúng ta.

Củng cố cảm thức thuộc về cùng một gia đình

Trong bối cảnh đời sống thánh hiến và tu trì, ngày càng có nhiều Dòng tu hay Tu hội không ngừng mở rộng sự cộng tác (không nhất thiết hòa thành một) với nhau, giữa các Đơn vị hay Liên hiệp của cùng một Hội Dòng hay một Tu Hội, hoặc của các Hội Dòng hay Tu Hội khác nhau, đặc biệt Hội Dòng hay Tu Hội có cùng mối liên hệ về đoàn sủng; hoặc giữa các tu sĩ và giáo dân, nhất là đối với các “thành viên liên kết” của chúng ta.

Tiếng gọi cộng tác này không chỉ là một cách đáp lại tình trạng con số nam nữ tu sĩ giảm sút đáng kể, đặc biệt ở Thế Giới Tây phương, nhưng cũng là hoa trái của một nhận thức về sự bổ túc căn bản giữa các nhóm này, cũng như xác tín rằng các nhóm sẽ làm cho nhau nên phong phú hơn. Nếu tất cả chúng ta vượt lên trên được các khác biệt của chúng ta mà hiệp nhất do có cùng một “nỗ lực bước theo Đức Kitô” và cùng được linh hoạt bởi “cùng một Thánh Thần”, chúng ta không thể nào không “biểu lộ rõ ràng sự sung mãn của Tin Mừng Tình Yêu như những cành của một Cây Nho duy nhất” (Đời sống thánh hiến [ĐSTH] 52). Như thánh Bê-na-đô có lần nói: “mỗi người chúng ta cần có nhau.” Chính là khi quan tâm đến tình trạng đa dạng, nét đẹp riêng của mỗi người được hiện tỏ.

Nếu điều này có giá trị đối với tất cả các tu sĩ, và nếu lời mời gọi “biểu hiện một cộng đoàn gương mẫu” phải là đặc điểm của toàn thể đời sống thánh hiến (x. ĐSTH 52), thì nó càng giá trị hơn nữa đối với những ai chia sẻ với nhau cùng một đoàn sủng. Điều này thật là chí lý đối với các Anh Em Hèn Mọn và các Chị Em Nghèo Dòng thánh Clara, bởi lẽ chúng ta hợp nhất với nhau bởi những dây liên kết không chỉ mang tính lịch sử, mà còn có tính thiêng liêng nữa, như trường hợp giữa các Anh Em Hèn Mọn với các Chị Em Phan Sinh Vô Nhiễm của thánh Bêatrixia Sinva.

Đây là thời điểm chúng ta bước tới trong tư cách là những anh chị em, bằng cách sống trung thành với lối sống riêng của mình. Đây là thời điểm chúng ta lãnh nhận ân huệ là sự bổ túc lẫn nhau để làm cho nhau nên phong phú hơn. Trong một thế giới đổ vỡ và chia rẽ, chúng ta được mời gọi lãnh nhận như sứ vụ riêng, việc trở nên “signum fraternitas” (dấu chỉ của tình huynh đệ) qua việc bổ túc cho nhau trong khi vẫn giữ được nét độc đáo của mỗi bên.

Việc nỗ lực xây dựng cộng đoàn gương mẫu này và là dấu chỉ của tình huynh đệ vốn đã có giữa chúng ta. Tôi yêu cầu trong khi cử hành lễ mừng trăm năm, chúng ta cũng đồng thời cử hành cuộc gặp gỡ huynh đệ giữa các anh chị em với nhau: những cuộc gặp gỡ đem chúng ta lại gần nhau, hiểu biết nhau và giúp đỡ lẫn nhau. Chính vì lẽ đó tôi tin rằng điều quan trọng là lại làm cho chúng ta thêm gần gũi với thánh Phanxicô, thánh Clara và thánh Bêatrixia và các bản văn nền tảng của Ba Dòng: Luật và Hiến Chương. Chúng ta được mời gọi hỗ trợ nhau hơn nữa bằng cách chia sẻ các suy tư và tái khám phá căn tính của mình. Dù cho có những thay đổi nhưng cần giữ lấy những yếu tố làm cho chúng ta thành một gia đình trong thế giới hôm nay.

Về việc giúp đỡ lẫn nhau, là những anh em, chúng tôi có thể giúp chị em bằng sự chăm sóc huynh đệ và tinh thần như là cung cấp các trợ úy và nếu có thể, cung cấp các tuyên úy, các cha giải tội hay các vị hướng dẫn tĩnh tâm. Chúng ta cũng có thể cộng tác trong việc huấn luyện khởi đầu và thường huấn; trong việc phổ biến các nghiên cứu về các Nguồn; và cả bằng cách cung cấp một việc mục vụ ơn gọi thích đáng để cổ võ đoàn sủng Phan Sinh, nhưng vẫn quan tâm đến đoàn sủng chuyên biệt của chị em Clara và chị em Vô Nhiễm. Về phần chị em, chị em có thể giúp anh em. Chị em có thể nhớ đến anh em trong kinh nguyện chuyển cầu; liên kết lời cầu nguyện cho anh em trung tín với ơn gọi của mình cũng như cầu nguyện cho có những ơn gọi mới cho Dòng; phúc âm hóa anh em bằng chứng tá đời sống chiêm niệm, được thể hiện trong sự đơn sơ và nghèo khó; và mời gọi người trẻ bước theo thể thức sống của thánh Phanxicô Átxidi.

Chúng ta xác tín rằng Đoàn sủng Phan sinh-Clara-Vô Nhiễm, trong tình trạng duy nhất và đa dạng, có nhiều điều để nói với Giáo Hội và thế giới hôm nay. Việc cử hành các Lễ Kỷ niệm này sẽ sinh ích trong mức độ chúng đánh thức điều tốt nhất nơi mỗi một người chúng ta, để rồi chúng ta sống ơn gọi của mình với sự say mê và làm cho ơn gọi của mình trở nên khả tín đối với mọi người, nhất là đối với người trẻ. Khi cống hiến điều này, trong tình trạng minh nhiên và có kèm theo nền giáo lý và việc đồng hành cá nhân cách thích đáng, tất cả chúng ta phải cảm thấy mình có trách nhiệm về việc làm chứng bằng đời sống mà cho thấy nét đẹp của việc hiến tặng trọn vẹn chính mình cho sứ vụ Tin Mừng, theo thể thức sống mà thánh Phanxicô, thánh Clara và thánh Bêatrixia đã chuyển trao cho chúng ta (x. ĐSTH 64).

Anh Chị Em thân mến, trong hoàn cảnh cụ thể chúng ta đang sống, tôi cảm thấy rằng Thiên Chúa đang nói với chúng ta qua lời thánh tông đồ Phêrô: “Anh em hãy tha thiết yêu mến nhau với tất cả tâm hồn. Vì anh em đã được tái sinh nhờ Lời Thiên Chúa hằng sống và tồn tại mãi mãi” (1 Pr 1, 22-23). Qua Giáo Hội, tôi cũng cảm thấy rằng Thiên Chúa đang bảo chúng ta: Hãy kiến tạo giữa chúng ta những dây liên kết mới về hiệp thông: hãy cho thấy giữa chúng ta có một tình huynh đệ đoàn gương mẫu!

Cùng nhau xây dựng một tương lai có ý nghĩa hơn

Khởi đi từ sự trung thành với Đức Kitô, với Giáo Hội, với đoàn sủng riêng của chúng ta và với con người trong thời đại hôm nay (x. DT 2), Giáo Hội mời gọi chúng ta hãy hướng tầm nhìn về tương lai, tới thời điểm Chúa Thánh Thần đang thúc đẩy chúng ta hướng đến để Ngài tiếp tục thực hiện những điều vĩ đại qua chúng ta (x. ĐSTH 110). Đây không phải là lúc để than khóc. Đây là lúc để những người nam và người nữ can đảm sẵn sàng đón lấy những thách đố về nguồn gốc của chúng ta, và những ai đến với chúng ta từ thế giới hiện tại, nơi chúng ta đang sống, với sự trong sáng và táo bạo, để đưa ra một lời đáp trả mang tính Tin Mừng cho những thách đố ấy. Như thế, họ có thể tái tạo “với sự can đảm, sự táo bạo, sự sáng tạo và sự thánh thiện” của thánh Phanxicô, thánh Clara và thánh Bêatrixia. Đây là thời điểm để sống sự trung thành năng động, thời điểm để “tìm ra cách sống đồng hình đồng dạng hơn với Đức Chúa” (x. ĐSTH 37). Trong tất cả những điều này, sẽ không thiếu những khó khăn và thử thách. Nhưng những điều đó, thay vì làm cho chúng ta mất hết can đảm, sẽ là điểm tựa cung cấp thêm động lực làm cho đời sống và sứ mạng của chúng ta có ý nghĩa hơn trong một chiều hướng Phúc Âm (x. ĐSTH 13), vì biết rằng: Điều hẳn là bi đát đối với chúng ta không phải là sự giảm sút về số lượng anh em nhưng là do đời sống chúng ta không khả tín theo Tin Mừng.

Chúng ta đang chọn những con đường nào để đi đến một tương lai có ý nghĩa và khả tín hơn như chúng ta mong muốn? Công việc tìm kiếm này vẫn đang tiếp tục. Tuy nhiên, khi quan tâm đến những chỉ dẫn của Giáo Hội chúng ta nhận được và khi nhìn thấy nơi mà đời sống tu trì hôm nay đang hướng tới, tôi tin rằng chúng ta phải nhấn mạnh đến những khía cạnh sau:

* Vị trí tối ưu của Thiên Chúa và của Đức Giêsu: Vào nhiều dịp, Đức Bênêđictô XVI đã nói rằng: Trong tư cách là những con người được thánh hiến, do bởi ơn gọi, chúng ta chính là “những người đi tìm Thiên Chúa.” Trong bối cảnh ấy, Đức Thánh Cha mời gọi chúng ta hãy vượt qua những điều thứ yếu để đi tới những điều cốt yếu nhất, đi tới điều thực sự quan trọng, vĩnh viễn và bền vững (x. Tiếp kiến ngày 26/11/2010). Chính tại điểm này mà cần có một xác tín rõ ràng: Đời sống tu trì sẽ không có tương lai nếu nó không được đặt nền tảng trên Thiên Chúa như là trung tâm. Thiên niên kỷ thứ ba sẽ phải hoặc có tính thần bí hoặc chẳng là gì cả (R. Panikkar). Cùng với vị trí tối ưu của Thiên Chúa, còn có vị trí tối ưu của Đức Giêsu, Đấng chúng ta đã hứa đi theo cách sát hơn (x. DT 1) bằng cách đón nhận Tin Mừng như một Luật tối cao cho tất cả chúng ta (x. DT 2). Trong tư cách là những tu sĩ, chúng ta không chỉ ước ao để cho Đức Kitô trở nên trung tâm đời sống chúng ta, nhưng còn quan tâm “tái diễn” nơi chính bản thân chúng ta “thể thức sống mà Con Thiên Chúa đã chọn khi đi vào thế giới” (x. ĐSTH 16; GH 44). Ơn gọi và sứ mạng của chúng ta là làm cho các hình thái hiện diện của chúng ta thành những biểu tượng của khuôn mặt Đức Giêsu Kitô, nhờ sống như là “một ký ức sống động về lối sống và hoạt động của Đức Giê-su, một truyền thống sống động về đời sống và sứ điệp của Đấng Cứu Chuộc” (ĐSTH 22), làm cho đời sống và sứ điệp ấy trở nên như một giá trị tuyệt đối và viên mãn (x. ĐSTH 29). Vững vàng trong niềm tin vào Đức Giêsu, được xây trên đá tảng không thể sụp đổ hay bị cuốn trôi trong phong ba bão táp, chúng ta nâng đỡ đức tin của dân chúng, trả lại niềm hy vọng cho tâm hồn họ và thắp lên lại niềm tin của họ vào Đấng là tất cả đối với chúng ta. Mặt khác, việc duy trì lối sống mỗi ngày của chúng ta – quyền sống nội tâm, cầu nguyện, sống chiều sâu và sống thanh thản – sẽ có tác dụng như một thứ thuốc giải độc hiệu quả nhất cho những sợ hãi và bất an ngày càng gia tăng, làm tê liệt nhiều khối óc và tâm hồn. Tương quan mật thiết của chúng ta với nguồn sống, nguồn đức tin, sẽ là lời đáp trả thuyết phục nhất trước sự gia tăng của chủ nghĩa thế tục, tính biếng nhác tri thức, sự lãnh đạm thoải mái, chủ nghĩa hoài nghi và tính thiển cận, việc bám vào cái sở hữu hơn vào cái hiện hữu, những giá trị tư sản và một đam mê đối với hiệu năng trong công việc chúng ta đang gánh vác. Ngày nay, chúng ta được yêu cầu trước tiên và trên hết phải trở nên những người nam người nữ của Thiên Chúa, những người nam người nữ có niềm tin mạnh mẽ vào Đức Giêsu Kitô. Đoàn sủng Phan sinh là một bộ phận của thân cây đang bám rễ sâu vào Tin Mừng.

* Đời sống huynh đệ trong cộng đoàn. Không thể tưởng tượng ra đời sống tu trì trong hiện tại và tương lai, càng không thể tưởng tượng ra đời sống Phan Sinh-Clara-Vô Nhiễm, mà không có một đời sống huynh đệ đích thực, bên trong một Giáo Hội hiệp thông, một đời sống cung cấp được một lời đáp trả cho chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa vị kỷ trong xã hội chúng ta. Hơn nữa, một đời sống huynh đệ đích thực đòi hỏi chúng ta phải nhận ra rằng chúng ta là những chứng nhân, những thợ dùng đôi tay và những thợ xây kiên nhẫn kiến tạo sự hiệp thông, luôn luôn tìm kiếm những phương tiện thích hợp để tái thiết sự hiệp thông, và khi cần thiết, sẽ cố gắng đảm bảo rằng sự thông giao giữa chúng ta phải trung thực, và những tương quan giữa các anh chị em chúng ta phải ấm cúng và chân thật. Trong đời sống của một huynh đệ đoàn biết tìm kiếm để có được một hương vị phan sinh, cần quan tâm đến những thành phần sau đây: sự đơn sơ, sự thanh đạm và tự do nội tâm như là những đáp trả lại khuynh hướng tiêu thụ vô độ; sự khiêm nhường và hèn mọn cùng với sự can đảm và một tinh thần phục vụ như là những đáp trả lại sự đói khát quyền lực, thống trị và thói khoa trương; tính nhưng-không và lòng quảng đại, nếu chúng ta muốn trở nên những dấu chỉ của hương thơm ngào ngạt của Bêtania, và cung cấp một lời đáp trả lại thái độ sòng phẳng bất khoan nhượng cũng như sự bóc lột tha nhân cách tàn nhẫn (x. ĐSTH 104-105); sự chân thành, đại lượng và từ tâm, nếu chúng ta muốn trở nên một mẫu gương cho nhân loại, một lời đáp trả lại tinh thần bè phái và những tương quan ảo, những tương quan bị điện toán hóa, lạnh lùng và xa cách; sự hòa giải và tha thứ, nếu chúng ta muốn trở nên những dấu chỉ “được nhân bản hóa” và “đang nhân bản hóa”, như một chọn lựa đối lại một xã hội đầy ắp những căng thẳng và thù hận cả xưa lẫn nay; niềm vui được sống ơn gọi của mình và thái độ mở ra với niềm hy vọng làm cho chúng ta trở nên những dấu chỉ của niềm vui đơn giản và chín muồi, như là một đáp trả lại tinh thần thiếu thoải mái, sự cam chịu, nỗi buồn rầu và một sự chán chường nào đó đối với cuộc sống, và như một chọn lựa đối lại một xã hội đang bị tư hữu hóa, chỉ muốn dùng ngay và duy hưởng thụ; và sự sâu sắc, mẹ của sự khôn ngoan, cùng với một đời sống có sự thống nhất bên trong, như một lời đáp trả lại một lối sống thiếu phê bình, sáo rỗng, bao gồm những khẩu hiệu quảng cáo, những mốt nhất thời, lướt mạng và những tiết mục truyền hình nhỏ.

* Truyền giáo. Không có ơn gọi nếu không có truyền giáo; và ngược lại, không có truyền giáo nếu không có ơn gọi. Nếu trong quá khứ đã có khuynh hướng nổi bật là xem truyền giáo như một hoạt động, thì bắt đầu với Công đồng Vatican II, đã có nhiều quan tâm hơn đến truyền giáo mà xem truyền giáo như một yếu tố thiết yếu của sự hiện hữu của đời sống tu trì. Chính đời sống của chúng ta được kêu gọi là để đi truyền giáo, để trở nên một phương tiện phúc âm hóa. Và vì vậy, nó phải được coi như một điều kiện thiết yếu cho việc loan báo Tin Mừng. Tất cả chúng ta, cả các Anh em lẫn các Chị em, phải rất ý thức rằng việc truyền giáo không chỉ đơn thuần hệ tại một chức năng để chu toàn. Đúng hơn, trên hết mọi sự, công việc tông đồ của chúng ta là công việc của Thiên Chúa ở nơi chúng ta; khí cụ ưu tiên chúng ta dùng để làm việc tông đồ chính là đời sống của chúng ta được Thiên Chúa tạo nên. Vị trí trung tâm của Lời Chúa trong đời sống của chúng ta, nơi chúng ta phải dựa vào để có thể canh tân đời sống mình cách sâu sắc (Đức Bênêđictô XVI), sẽ tiếp tục biến đổi cuộc sống của chúng ta cho đến khi chúng ta xuất hiện ra trước mặt thế giới như một quyển Tin Mừng sống động. Đây chính là điều sẽ biến đổi chúng ta thành những môn đệ và những tông đồ cũng như sẽ giúp chúng ta có thể mang Tin Mừng đến cho mọi người, đến với những kẻ ở gần và những kẻ ở xa (x. Ep 2,17). Những hình thức hiện diện mới mẻ, nếu muốn thật sự có đặc tính Tin Mừng và có thể loan báo Tin Mừng, tùy thuộc một phần lớn vào điều này.

Anh em thân mến,

Đây là lễ Phục Sinh. Trong mùa này, các Kitô hữu Đông phương thường chào nhau bằng tiếng reo: “Đức Kitô đã sống lại!” Và chúng ta đáp lại: “Vâng, Người đã sống lại thật rồi.” Chúng ta hãy mang Tin Mừng này đến với tất cả những ai đang sống gần bên chúng ta.

Xin chúc mừng lễ Phục Sinh cho từng người và tất cả anh chị em!

Ts. José Rodríguez Carballo, ofm
Tổng Phục Vụ